Wil je weten hoe je de accu van je auto met een multimeter controleert? Dat kan meestal eenvoudig, zolang je veilig werkt en de meter goed instelt. Met een spanningsmeting krijg je een eerste indruk van de toestand van de accu. Je ziet bijvoorbeeld of de accu voldoende spanning heeft of dat verder onderzoek nodig is.
Een multimeter meet alleen de spanning. Daarmee weet je nog niet zeker hoeveel energie de accu onder belasting kan leveren. Toch is de meting een handige eerste controle wanneer je auto moeilijk start, de verlichting zwakker lijkt of je twijfelt aan de staat van de accu.
Wat heb je nodig voor de meting
Voor deze controle heb je niet veel nodig. Leg de volgende spullen klaar:
- een digitale multimeter;
- de handleiding van de auto of accu als je die bij de hand hebt;
- een droge doek om vuile aansluitingen schoon te maken;
- eventueel handschoenen en een veiligheidsbril.
De meeste auto’s hebben een 12-voltsysteem. Een auto met een ander elektrisch systeem vraagt om een andere aanpak. Controleer daarom bij twijfel de informatie van de fabrikant voordat je gaat meten.
Maak de auto klaar voor de controle
Zet de auto op een vlakke en veilige plek. Schakel de motor uit en verwijder de sleutel uit het contact. Zet ook verlichting, radio, ventilatie en andere elektrische apparaten uit. Open de motorkap en zoek de accu.
Bij sommige auto’s zit de accu niet direct onder de motorkap. De fabrikant kan de accu bijvoorbeeld in de bagageruimte hebben geplaatst. Soms vind je onder de motorkap wel speciale aansluitpunten om de spanning te meten. Raadpleeg bij twijfel de handleiding.
Laat de auto na het rijden bij voorkeur enige tijd stilstaan voordat je de rustspanning meet. Direct na het uitschakelen van de motor kan de gemeten spanning tijdelijk hoger zijn. Je krijgt een bruikbaarder beeld wanneer de accu niet net zwaar is belast of opgeladen.
Stel de multimeter goed in
Een multimeter heeft verschillende meetstanden. Kies voor deze controle de stand voor gelijkspanning. Op de meter staat die meestal aangegeven als DCV, V DC of met een rechte lijn boven een stippellijn.
Stel een meetbereik in dat geschikt is voor een 12-voltsysteem. Heeft je meter geen automatische bereikinstelling? Kies dan een bereik dat iets hoger ligt dan 12 volt, bijvoorbeeld 20 volt. Gebruik niet de stand voor stroomsterkte wanneer je alleen de spanning wilt meten.
Steek de zwarte meetpen in de aansluiting met de aanduiding COM. De rode meetpen gaat meestal in de aansluiting met de aanduiding V of VΩ. Controleer dit op de meter voordat je begint.
Hoe controleer je de accu van je auto met een multimeter
Nu kun je de spanning meten. Ga rustig te werk en voorkom dat de metalen uiteinden van de meetpennen elkaar raken.
- Raak met de zwarte meetpen de minpool van de accu aan. Dit is meestal de pool met een minteken.
- Raak met de rode meetpen de pluspool aan. De pluspool herken je aan het plusteken en vaak aan een rode afdekking.
- Houd beide meetpennen stevig tegen de polen.
- Lees de waarde op het scherm af en noteer deze eventueel.
De rode meetpen hoort op de pluspool en de zwarte op de minpool. Verwissel je ze, dan verschijnt bij veel meters een minteken voor de waarde. Dat is meestal niet gevaarlijk bij een gewone spanningsmeting, maar het maakt de uitslag minder overzichtelijk.
De rustspanning van de accu beoordelen
De waarde op de multimeter geeft de rustspanning aan. Bij een normale 12-volts accu ligt een volledig geladen accu vaak rond 12,6 volt of iets daarboven wanneer de auto langere tijd heeft stilgestaan. Een waarde die duidelijk lager ligt, wijst erop dat de accu niet volledig geladen is of minder goed presteert.
Gebruik de volgende waarden als algemene richtlijn:
- rond 12,6 volt of hoger betekent meestal dat de accu goed geladen is;
- ongeveer 12,4 volt wijst op een gedeeltelijk geladen accu;
- ongeveer 12,2 volt betekent dat de accu behoorlijk ontladen is;
- een waarde rond 12 volt of lager vraagt om extra aandacht.
Deze waarden zijn geen definitieve diagnose. De spanning kan lager zijn doordat de auto langere tijd heeft stilgestaan, doordat er veel korte ritten zijn gemaakt of doordat een elektrisch systeem stroom blijft gebruiken. Meet daarom bij voorkeur nog een keer nadat de accu op de juiste manier is geladen.
Let op een accu die snel spanning verliest
Een enkele meting vertelt niet het hele verhaal. Noteer de waarde en herhaal de meting later onder vergelijkbare omstandigheden. Daalt de spanning opvallend snel terwijl de auto niet wordt gebruikt, dan kan de accu verzwakt zijn. Ook een stroomverbruiker die actief blijft, kan de oorzaak zijn.
Denk bijvoorbeeld aan een lamp die blijft branden, een accessoire dat verkeerd is aangesloten of een elektronisch systeem dat niet goed uitschakelt. Controleer eerst de eenvoudige oorzaken. Blijft het probleem bestaan, laat dan de accu en het elektrische systeem testen.
Controleer ook de laadspanning
Je kunt naast de rustspanning ook controleren of de auto tijdens het draaien spanning levert. Daarmee krijg je een eerste indruk van de werking van het laadsysteem. Start de motor alleen als de auto veilig staat en zorg dat kleding, handen en meetpennen uit de buurt van draaiende onderdelen blijven.
- Sluit de multimeter op dezelfde manier aan als bij de rustmeting.
- Start de motor en laat deze rustig draaien.
- Lees de spanning af terwijl de motor draait.
- Schakel daarna eventueel verlichting en ventilatie in en kijk of de waarde stabiel blijft.
Bij een draaiende motor ligt de spanning vaak hoger dan bij een stilstaande auto, omdat het laadsysteem energie levert. Een waarde die niet duidelijk hoger wordt, kan wijzen op een probleem met de dynamo, de bekabeling, een aansluiting of de accu. Moderne auto’s kunnen de laadspanning actief regelen. Daarom moet je een afwijkende meting niet meteen als bewijs van een defect onderdeel zien.
Wat betekent een vreemde meetwaarde
Een onverwachte waarde kan verschillende oorzaken hebben. Controleer eerst of de meetpennen goed contact maken met de polen en of de multimeter op gelijkspanning staat. Vuile of geoxideerde aansluitingen kunnen de meting beïnvloeden. Maak de buitenkant van de aansluitingen alleen schoon wanneer de auto veilig uitgeschakeld is.
Geeft de meter geen waarde of blijft het scherm onrustig, controleer dan de batterij van de multimeter en de meetkabels. Meet je per ongeluk stroom in plaats van spanning, dan kan dat schade aan de meter of de auto veroorzaken. Lees bij twijfel de handleiding van de multimeter.
Een spanningsmeting is geen volledige accutest
Een accu kan in rust een normale spanning aangeven en toch moeite hebben om de motor te starten. Dat komt doordat een multimeter tijdens deze eenvoudige controle nauwelijks stroom van de accu vraagt. De accu lijkt dan in orde, maar zakt tijdens het starten sterk in.
Voor een uitgebreidere controle is een belastingstest nodig. Daarbij wordt nagegaan hoe de accu reageert wanneer er tijdelijk veel stroom wordt gevraagd. Zo’n test kun je laten uitvoeren bij een garage of een specialist die daarvoor geschikt meetgereedschap heeft.
Let ook op andere signalen. Een langzaam draaiende startmotor, klikgeluiden bij het starten, terugkerende startproblemen of snel dimmende verlichting kunnen samen met een lage meetwaarde wijzen op een probleem. Kijk ook naar de leeftijd en het onderhoud van de accu, zonder alleen daarop een conclusie te baseren.
Veilig werken bij een auto-accu
Werk nooit achteloos rond een accu. De accu kan veel stroom leveren, ook wanneer de motor uitstaat. Raak de pluspool niet met gereedschap aan terwijl je tegelijk een metalen deel van de auto raakt. Daardoor kan kortsluiting ontstaan.
- houd metalen sieraden en losse metalen voorwerpen uit de buurt;
- rook niet en gebruik geen open vuur in de buurt van de accu;
- leg de meetpennen niet los op de auto;
- zorg dat de motorruimte goed verlicht is;
- stop wanneer de accu beschadigd, bol of lekkend lijkt.
Bij een beschadigde accu kun je beter niet zelf verder meten of sleutelen. Laat de situatie door een deskundige beoordelen. Draag extra bescherming wanneer de fabrikant dat voorschrijft en volg altijd de instructies in de voertuighandleiding.
Wanneer moet je hulp inschakelen
Vraag hulp wanneer de accu herhaaldelijk leeg is, de motor ondanks een goede rustspanning niet start of de laadspanning duidelijk afwijkend blijft. Ook problemen die na het laden snel terugkomen verdienen verder onderzoek.
Een garage kan de accu afzonderlijk testen en tegelijk controleren of de dynamo, aansluitingen en bekabeling goed werken. Zo voorkom je dat je alleen de accu vervangt terwijl de werkelijke oorzaak ergens anders zit.
Zo haal je meer uit de controle
Meet steeds onder vergelijkbare omstandigheden en schrijf de waarden op. Noteer of de motor koud of warm was, hoe lang de auto had stilgestaan en of de motor tijdens de meting draaide. Daardoor kun je veranderingen beter herkennen.
Met een multimeter krijg je dus een nuttige eerste indruk van de auto-accu. Controleer de rustspanning rustig, beoordeel de uitslag voorzichtig en gebruik aanvullende tests wanneer de auto startproblemen blijft houden. Zo werk je gericht en voorkom je dat één losse meting tot een verkeerde conclusie leidt.